Η αγωνία του μουσικού μπροστά στο μουσικό

Νίκος Κυπουργός: Η αγωνία του μουσικού μπροστά στον μουσικό

Στον Νίκο Γκίνο

Αρχές 1976. Είμαι ήδη από πέρσι ένας από τους αρχικούς συνεργάτες του Χατζιδάκι στο Τρίτο. Δεν έχω κλείσει ακόμα τα εικοσιτέσσερα όταν η Ρεγγίνα Καπετανάκη και η Ελένη Βλάχου μου ζητούν να συνεργαστούμε σε μια καινούργια εκπομπή για παιδιά. Σκηνοθέτις η μία, αμερικανοθρεμένη, και παιδοψυχολόγος η άλλη, οραματίζονταν ένα νέο, σύγχρονο τρόπο προσέγγισης των παιδιών, που να τα αφυπνίζει και να μην τα υποτιμά. Ο τίτλος ήδη έτοιμος: «Εδώ Λιλιπούπολη». Εγώ πρέπει να αναλάβω τη μουσική για το σήμα της εκπομπής, τα τραγούδια και τις μουσικές «γέφυρες». Μοναδική μου προυπηρεσία, ένας δίσκος με παιδικά τραγούδια που είχα το θράσος να βγάλω πριν καλά-καλά τελειώσω το σχολείο, και η μουσική μίας θεατρικής παράστασης για παιδιά. Περίσσευαν όμως οι νέες ιδέες, οι ατέλειωτες συζητήσεις και ο ενθουσιασμός, πόσω μάλλον καθώς ο Χατζιδάκις άφηνε πάντοτε τους συνεργάτες του απόλυτα ελεύθερους μιας και ήξερε ότι έτσι, αναλαμβάνοντας εκείνοι ολόκληρο το ρίσκο και την ευθύνη, θα έδιναν τον καλύτερό τους εαυτό.
Τα πράγματα όμως έχουν δύο όψεις. Μαζί με την όρεξη, περισσεύει και το άγχος. Θα φανώ αντάξιος; Μόλις λίγοι μήνες σοβαρές σπουδές με τον Παπαιωάννου έχουν προηγηθεί, η τόλμη δεν νικά εύκολα την ανασφάλεια. Προτείνω στα κορίτσια να μοιραστώ τη δουλειά (και το άγχος) με τον λίγο μεγαλύτερο μου Δημήτρη Λέκκα, που τον γνώριζα από την «Υγρασία», ένα έργο του που είχε διευθύνει ο Χατζιδάκις, κι αυτό ήταν ένας λόγος αρκετός για να τον εκτιμώ. Έρχεται σπίτι μου στο Χολαργό όπου μου εξηγεί ότι δεν προλαβαίνει μεν ν’ ασχοληθεί, αλλά μπορεί να βοηθήσει με άλλο τρόπο: Ξέρει μια κοπέλα που γράφει πολύ καλούς στίχους, τη Μαριανίνα Κριεζή. Της τηλεφωνούμε αμέσως (1), συναντιόμαστε όλοι μαζί και σε λίγες μέρες οι πρώτοι στίχοι είναι έτοιμοι, μαζί με τα πρώτα θεατρικά κείμενα. Σειρά μου λοιπόν τώρα… Το άγχος μου μεγαλώνει. Συναντώ έναν άλλο Δημήτρη, τον Μαραγκόπουλο, στο διάδρομο του Τρίτου, μεγαλύτερό μου κι’ αυτόν και πιό έμπειρο, κι ευτυχώς εκείνος μπορεί να μοιραστεί τη δουλειά μαζί μου. (2) Και έρχεται η μέρα της πρώτης ηχογράφησης. Καμμιά δεκαριά μουσικοί θα παίξουν στο στούντιο C τις πρώτες ενορχηστρώσεις μου, δυό-τρία τραγούδια και άλλα τόσα ορχηστρικά, ανάμεσά τους και το “σήμα του ραδιοφωνικού σταθμού της Λιλιπούπολης”. Έγχορδα, πνευστά, κρουστά… Η αγωνία μου στο ζενίθ. Πώς θα φανούν τα κομμάτια μου στους μουσικούς; (3). Παραμονή βράδυ και δεν μπορώ να ησυχάσω. Ξαφνικά χτυπάει το τηλέφωνο. Ο Κουρουπός μου λέει ότι όλοι οι συνεργάτες του Τρίτου πρέπει να συναντηθούμε επειγόντως στον “Αυλό”. Η υπονόμευση του Τρίτου από τον τότε διευθυντή της Ραδιοφωνίας μας οδηγεί σε ομαδική παραίτηση (4). Δεν θα ξεχάσω ποτέ τα άκρως αντιφατικά συναισθήματα εκείνης της νύχτας. Λύτρωση και απογοήτευση, και τα δύο στον υψηλότερο βαθμό (5). Πόσες φορές αργότερα δεν έμελλε, την παραμονή μιας ηχογράφησης, ιδίως άμα συμμετείχαν σ’ αυτήν σπουδαίοι μουσικοί με τους οποίους συνεργαζόμουν για πρώτη φορά, να ευχηθώ κάποια “ανωτέρα βία” να με απαλλάξει ξανά από την ίδια εκείνη αγωνία: θα φανώ αντάξιος;

Για την ιστορία:
(1) Η Ρεγγίνα θυμάται ότι και ο ίδιος Χατζιδάκις τής είχε συστήσει θερμά την Μαριανίνα.
(2) Η Λένα Πλάτωνος και ο Νίκος Χριστοδούλου προστέθηκαν αργότερα στην ομάδα.
Η Λένα ήρθε μια μέρα στο στούντιο με το Δημήτρη φέρνοντας κάποια τραγούδια που δεν είχε προλάβει να γράψει εκείνος, ενώ τον εικοσάχρονο τότε Νίκο τον γνώρισα εγώ μια μέρα στου Παπαιωάννου, έχοντας κατά λάθος πάει στο μάθημά μία ώρα νωρίτερα (συνήθως πήγαινα κατά λάθος μια ώρα αργότερα), κι έχοντας κρυφακούσει πώς έπαιζε στο πιάνο τα “θέματά” του.
(3) Οφείλω να πω ότι ο Βύρων Φιδετζής που διηύθυνε τα περισσότερα κομμάτια, ο Αντώνης Κοντογεωργίου και ο Σπύρος Σακκάς με ενθάρρυναν με κάθε τρόπο, αλλά…
(4) Η πρώτη από μια σειρά συγκρούσεων Χατζιδάκι – Γενικής Διεύθυνσης της ΕΡΤ που μας εξανάγκαζαν τακτικά σε παραιτήσεις…
(5) Η ηχογράφηση έγινε τελικά λίγες εβδομάδες αργότερα, μετά την υποχώρηση της διεύθυνσης και την επιστροφή μας στο Τρίτο. Η πρώτη εκπομπή της Λιλιπούπολης βγήκε στον αέρα στα τέλη του 1976. Η τελευταία το Μάιο του 1980.

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην επετειακή έκδοση της ΕΡΤ «70 χρόνια Ελληνική Ραδιοφωνία» (2008)