επικοινωνία ·  en | gr

o Νίκος Κυπουργός / Η μουσική του

Ελεύθερη κατάδυση
sbu
Πάνω σε δύο θέματα του Μάνου Χατζιδάκι


έτος κυκλοφορίας: 1995
Σείριος
 

    ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΑΤΑΔΥΣΗ:

  • 01. ΕΦΙΑΛΤΗΣ (Τίτλοι)
  • 02. ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΑΤΑΔΥΣΗ
  • 03. ΟΛΓΑ ΚΑΙ ΛΕΥΤΕΡΗΣ
  • 04. ΤΟ ΧΑΜΕΝΟ ΑΕΡΟΠΛΑΝΟ
  • 05. ΙΝΔΙΑΝΙΚΟ ΦΤΕΡΟ
  • 06. ΒΥΘΟΣ
  • 07. ΕΡΩΣ ΕΞ ΑΙΜΑΤΟΣ
  • 08. 9/8
  • 09. ΥΔΡΟΧΟΟΣ
  • ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΜΕΛΙΤΟΣ:

  • 10. ΠΕΡΙΜΕΝΟΝΤΑΣ ΤΟ ΠΛΟΙΟ-ΤΙΤΛΟΙ
  • 11. ΒΑΛΣΑΚΙ
  • 12. ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΜΟΥ
  • 13. ΤΟ ΠΟΚΕΡ
  • 14. Ο ΦΟΝΟΣ
  • 15. ΤΟ ΒΑΛΣ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ
  • 16. ΝΥΧΤΕΡΙΝΟ
  • 17. ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΜΕΛΙΤΟΣ
  • 18. ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΤΑΞΙΔΙΟΥ



Ο Μ. Χατζιδάκις είχε υποσχεθεί στον Γ. Πανουσόπουλο να γράψει την μουσική και για την ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΑΤΑΔΥΣΗ (1995). Όμως δεν πρόλαβε.
Έτσι, ο Νίκος Κυπουργός (συνθέτης και μαθητής του Χατζιδάκι) ανέλαβε να διασκευάσει δύο θέματα από την ΡΥΘΜΟΛΟΓΙΑ (Έργο 28, για πιάνο, 1969-71) και να τα προσαρμόσει στις ανάγκες της ταινίας. Για την εργασία του αυτή τιμήθηκε με το κρατικό βραβείο μουσικής για τον κινηματογράφο.
Στην ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΑΤΑΔΥΣΗ ο Κυπουργός παίζει κυρίως με τα έγχορδα της θαυμάσιας ορχήστρας Σολίστ της Πάτρας.


Πριν δεκαεπτά χρόνια συνεργαζόμουν με τον Μάνο Χατζιδάκι ως βοηθός του στην μουσική που έγραψε για την πρώτη ταινία του Γιώργου Πανουσόπουλου Το ταξίδι του Μέλιτος. Σήμερα, με αφορμή μιαν άλλη ταινία του ίδιου σκηνοθέτη καλούμαι και πάλι να συνεργαστώ μαζί του, εν απουσία του όμως αυτή τη φορά…

Λίγο πριν φύγει, ο Χατζιδάκις είχε υποσχεθεί στον Πανουσόπουλο να του γράψει μουσική για την Ελεύθερη Κατάδυση. Δεν πρόλαβε. Η πρόκληση για μένα ήταν μεγάλη.

“Αυθαίρετα” λοιπόν επέλεξα δύο θέματα από τη Ρυθμολογία ως κατάλληλα για την συγκεκριμένη ταινία. “Αυθαίρετα” επενέβην, προσαρμόζοντάς τα στην εικόνα. Τέλος αυθαίρετα απετόλμησα να συνυπάρξουν οι δύο εργασίες στον ίδιο δίσκο, γνωρίζοντας μάλιστα ότι ο ίδιος ο Χατζιδάκις θεωρούσε τη μουσική του για το Ταξίδι του Μέλιτος σαν την πιό ενδιαφέρουσα ίσως και ολοκληρωμένη εργασία του για τον κινηματογράφο.

Ελπίζω ο Μάνος Χατζιδάκις, παρά τις “αυθαιρεσίες” μου, ή ίσως ακριβώς γι’ αυτές, να με θεωρεί ακόμα, όπως και τότε, έναν άξιο βοηθό.

Νίκος Κυπουργός, Φεβρουάριος 1995


κριτικές

…Το σάουντρακ της “Ελεύθερης κατάδυσης” δεν είναι εξίσου “αυθεντικό”. Αλλά το αποτέλεσμα της διασκευής δύο θεμάτων από τη “Ρυθμολογία” που έκανε ο Κυπουργός, για να “τηρήσει”, έτσι, την υπόσχεση του δασκάλου του προς το σκηνοθέτη, να του γράψει μουσική για την καινούρια του ταινία. Ωστόσο, η πρώτη ακρόαση είναι αρκετή όχι μόνο για να διαλύσει τους πιθανούς ενδοιασμούς, αλλά και για να σε βάλει σ’ ένα απροσδόκητο παιχνίδι, αυτό του φλερτ του διασκευαστή με το πρωτότυπο, ενός φλερτ γεμάτου μουσικότητα, που δεν νομίζω ότι θα πετύχαινε τόσο, αν ο ενορχηστρωτής δεν ήταν και συνθέτης, αν, για την ακρίβεια, δεν ήταν αυτός ο συνθέτης.

Φώτης Απέργης, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 16 Απριλίου 1995



Αυτή η έκδοση του “Σείριου” μετά την αποδημία του δημιουργού του, διακρίνεται πάνω απ’ όλα για την υψηλή της ποιότητα (τόσο στην εμφάνιση όσο και στο περιεχόμενο) αλλά και για τη σωστή ισορροπία ανάμεσα στην ευλαβική προσέγγιση των καταλοίπων του συνθέτη και τη δημιουργική “αυθαιρεσία”! (…) Εξάλλου ο ίδιος ο Χατζιδάκις – πάντοτε σοφός επαναστάτης κι αμφισβητίας ακόμα και του ίδιου του έργου του- δεν θα επιθυμούσε τον εγκλεισμό της μουσικής του σε προστατευτικά ¨στεγανά” που θα διεκδικούσαν την πιστή αναπαραγωγή της. Αλλά σίγουρα θα προτιμούσε να σταθεί κινητήρια δύναμη και πηγή έμπνευσης, ώστε να εξασφαλίσει τις φυσικές της προεκτάσεις στο μέλλον (…) “Αυθαίρετα” λοιπόν ο Κυπουργός επέλεξε δύο θέματα από τη “Ρυθμολογία” ως κατάλληλα για τη συγκεκριμένη ταινία, κι απ’ αυτά γεννήθηκαν οι μουσικές που συμπληρώνουν το δίσκο. Κομμάτια που γεννήθηκαν κάτω από τον αστερισμό του “Σείριου”, με την αόρατη παρουσία του μεγάλου απόντα, που όμως η σκιά του δεν βαραίνει, δεν ακινητοποιεί, αλλά αντίθετα εμπνέει και δίνει διεξόδους. Ο Κυπουργός θεωρεί, σεμνά, τον εαυτό του “διασκευαστή” των ήχων που θα έγραφε ο Χατζιδάκις και που αφουγκράστηκε μετά το θάνατό του μέσα από την στενή πνευματική τους σχέση, γι’ αυτό και του αποδίδει τη μουσική της “Ελεύθερης κατάδυσης”. Όμως το σημαντικό είναι ότι το έργο, αν και αναπτύσσεται πάνω στους χατζιδακικούς μελωδικούς πυρήνες, δεν είναι μία δήθεν “πιστή” απομίμηση του ύφους του, αλλά φέρει τη σφραγίδα του δημιουργού του. Ενός συνθέτη και ταλαντούχου ενορχηστρωτή που ωρίμασε μουσικά μέσα από την πολύχρονη μαθητεία του κοντά στον Χατζιδάκι, όμως κρατά τις αποστάσεις του από τον άχαρο ρόλο των επιγόνων.

Λάμπρος Λιάβας, Ελευθεροτυπία, 11 Απριλίου 1995



This site requires flash to be installed